بازکاوی پاسخ‌های شبهۀ دور در توهم تحریف‌‌ قرآن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

«دور» به معنای بازگرداندن کلام به نفس کلام است. برخی همچون فخر رازی و آلوسی ذیل آیۀ «إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُون»، استدلال به این آیه برای رد تحریف از دامان قرآن را، از مصادیق دور در کلام دانسته و بیان سخن مزبور را به شیعه نسبت می‌‌دهند. درمقابل، متفکران شیعی تلاش زیادی برای پاسخ به این شبهه انجام داده‌‌اند. باوجود قوت برخی پاسخ‌ها، هیچ‌‌یک به طورکامل نتوانسته‌اند از عهدۀ شبهۀ مذکور برآیند. هدف پژوهش حاضر، ارائۀ دفاعی کامل‌‌تر و بهتر است. لذا نویسندگان این پژوهش، به روشی تحلیلی به بررسی پاسخ‌ها و واکاوی آنها پرداخته و انتقادات وارد بر هریک را مطرح و ردیه‌‌ای متفاوت از سایرین ارائه کرده‌است. از رهرو این بررسی و تحلیل دریافتیم که اولاً، نسبت طرح شبهه دور به شیعه، اتهامی بیش نیست و اندیشمندان شیعه بالاتفاق آن را رد می‌کنند. ثانیاً، با توجه به تعاریف موجود دربارۀ دور، طرح این شبهه‌‌ دربارۀ قرآن نوعی سفسطه است و «‌‌دور» با هیچ رویکرد و شرایط موضوعیت نداشته و ندارد. 

کلیدواژه‌ها


1. قرآن کریم (ترجمه انصاریان).
2. ابن بابویه، محمدبن علی.( 1398 ). التوحید (للصدوق). جلد 25 . چاپ اول. قم: جامعه مدرسین.
3. .( 1376 ). الامالی (للصدوق). چاپ اول. تهران: کتابچی.
4. .( 1378 ). عیون اخبار الرضا. به تحقیق مهدی لاجوردی. جلد 2. چاپ اول . تهران:
نشرجهان.
5. ابن فارس، احمد بن فارس.( 1404 ). معجم مقائیس اللغه. چاپ اول. قم: مکتب الإعلام الإسلامی مرکز النشر.
6. ابن منظور، محمدبن مکرم.( 1414 ). لسان العرب. چاپ اول. بیروت: دار صار.
7. آلوسی، سیدمحمود.( 1415 ). روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم. چاپ اول. بیروت: دارالکتب العلمیه.
8. جوادی آملی، عبدالله.( 1383 ). نزاهت قرآن از تحریف. به تحقیق علی نصیری. چاپ اول. قم: اسراء.
9. خویی، سیدابوالقاسم.( 1401 ). البیان فی تفسیر القرآن. چاپ اول. تهران: انوارالهدی.
10 . راغب اصفهانی، حسین بن محمد.( 1412 ). المفردات فی غریب القرآن. جلد 1. چاپ اول. بیروت:
دارالعلم الشامیه.
11 . طباطبایی، محمدحسین.( 1374 ). المیزان فی تفسیررالقرآن. ترجمة موسو ی همدا نی. چاپ اول . قم:
دفتر انتشارات جامعه اسلامی مدرسین حوزه علمیه.
12 . طبرسی، فضل بن حسن.( 1372 ). مجمع البیان. جلد 9. چاپ اول. تهران: ناصرخسرو.
13 . طریحی، فخرالدین.( 1375 ). مجمع البحرین. چاپ سوم. تهران: مرتضوی.
14 . فاضل لنکرانی، محمد.( 1371 ). مدخل التفسیر. چاپ اول. تهران: مکتب الاعلام الاسلامی.
15 . فخررازی، ابوعبدالله محمدبن عمر.( 1420 ). مفاتیح الغیب. جلد 19 . چاپ اول. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
16 . فراهیدی، خلیل بن احمد.( 1410 ). کتاب العین. چاپ دوم. قم: هجرت.
17 . مصباح یزدی، محمدتقی.( 1376 ). قرآن شناسی. جلد 1. گردآورنده محمود رجبی . چاپ اول . تهران:
. موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی
18 . مظفر، محمدرضا.( 1370 ). منطق مظفر. ترجمة منوچهر صانعی. چاپ پنجم. تهران: انتشارات حکمت.
19 . معرفت، محمدهادی.( 1388 ). تحریف ناپذیری قرآن. ترجمه علی نصیری. چاپ اول. قم: مؤسسه
فرهنگی انتشاراتی التمهید.
20 . مغنیه، محمدجواد.( 1424 ). تفسیر الکاشف. چاپ اول. تهران: دارالکتب الأسلامیه.
21 . نجارزادگان، فتح الله.( 1384 ). تحریف ناپذیری قرآن. تهران: مشعر.