ارزیابی و نقد شبهه تبعیض جنسیّتی در مجازات حدّ دیات در مجازات‌های اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

چکیده

یکی از مباحث مهم و سرنوشت ساز جوامع انسانی که تأمین کنندۀ امنیت و آسایش جامعه است و رسالت پیشگیری از جرم را بر عهده داشته و دارد، مسأله مجازات است. از چند دهۀ اخیر مجازات‌های اسلامی مورد طعن و نقد بسیاری از به اصطلاح، حامیان حقوق بشر در داخل و خارج از مرزهای اسلامی قرار گرفته که شایسته است بررسی شده و به آن‌ها پاسخ داده‌شود. از آنجا که احکام دین و قوانین الهی همیشه با اهداف مختلفی مورد نقد بوده و هست، به طور ویژه در سال‌های اخیر، یکی از انتقاداتی که بسیار مطرح است، تبعیض جنسیّتی در مجازات اسلامی به خصوص در امر قصاص و دیه است. نوشتار پیشِ روی بر آن است که به بررسی این شبهه و ابعاد مختلف آن بپردازد. در این راستا تلاش گشت تا صور مختلفی مورد بررسی قرار گیرد. بررسی ابعادی مانند: جایگاه علمی زن و مرد، مقام الهی و معنوی زن و مرد در کمال انسانی و همچنین تأثیرگذاری اقتصاد در کانون خانواده و جامعه، وجود تمایزات موجود در این راستا و اینکه این تمایزات در چه چیزهایی است و به چند دسته تقسیم می‌شوند، از موارد تکیه شده در این پژوهش است. بررسی ابعاد مختلف یاد شده و دریافتن بازده اقتصادی و مالی، از یافته‌های تحلیلی و توصیفی این پژوهش است.

کلیدواژه‌ها


١. قرآن کریم.
٢. ابن عربی، ابوبکر.( ١٤٢٤ ). احکام القرآن. چاپ سوم. بیروت: دارالکتب العلمیه.
٣. ابن همام، محمّدبن عبدالواحد. (بی تا). شرح فتح القدیر. بیروت: دارالفکر.
مجلۀ .« جبران خسارات ناشی از صدمات بدنی در حقوق مسئولیت مدنی ایران » .( ٤. بابایی، ایرج.( ١٣٨٩
.١- پژوهش حقوق و سیاست. شمارۀ ٢٨ . صص: ٣٠
٥. برگ، اتوکلاین.( ١٣٦٩ ). روان شناسی اجتماعی. ترجمۀ علی محمّد کاردان. چاپ نهم. تهران:
اندیشه.
٦. جوادی آملی، عبدلله.( ١٣٧٦ ). زن در آئینۀ جلال و جمال. قم: اسراء.
٧. حر العاملی، محمّدبن الحسن.( ١٣٩١ ). وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه. بیروت:
داراحیاءالتراث العربی.
٨. خامنه ای، سّید علی.( ١٣٩٣ ). نقش و رسالت زن، مجموعه فرمایشات مقام معظم رهبری. تهران: دفتر
حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله خامنه ای.
٩. درگاهی خو، حمید و احمدی، امین.( ١٣٩٥ ). شرح جامع قانون مجازات اسلامی. چاپ سوم.
تهران: ارشد.
١٠ . شهیدالثانی، زین الدین بن علی.( ١٣٧٨ ). مسالک الافهام الی تنقیح شرایع الاسلام. ق م :
م وس س ه ا لم ع ارف الاس لام ی ه .
١١ . .(بی تا). الروضه البهیمه فی شرح لمعه الدمشقیه. تهران: کتابفروشی
داوری.
١٢ . عبده، محمّد.(بی تا). المنار: تألیف محمّد رشید رضا. بیروت: دارالمعرفه.
چاپ . ١٣ . عُکبری بغدادی، محمّد بن محمّد بن نعمان.( ١٤١٣ ). المقنعه. کنگره جهانی شیخ مفید
اوّل. قم: ایران.
١٤ . علی بن حسام، علاءالدین.(ب یتا). کنزالعمال. بیروت: دار احیاءالتراث العربی.
١٥ . عوده، عبدالقادر.( ١۴٠٢ ). التشریع الجنائی الاسلامی. تهران: قسم الدراسات اسلامیه فی
موسسه البعثه.
١٦ . فاضل لنکرانی، محمّد.( ١٣٨٥ ). شرح تحریر الوسیله. چاپ سوم. قم: مرکز فقه الائمه.
. فصلنامۀ کتاب نقد. شمارۀ ١٢ . ص: ٩١ .« زن و قانون مجازات » .( ١٧ . قربان نیا، ناصر.( ١٣٧٩
١٨ . قطب، محمّد.( ١٤١٣ ). شبهات حول الاسلام. چاپ بیست و یکم. بیروت: دارالشروق.
ارز یابی و نقد شبهه تبعیض جنسّی تی در مجازات حدّ دیات در مجازات های اسلامی | 223
١٩ . مجلسی، محمّدباقر. ( ١٩٨٣ ). بحار الانوار. بیروت: احیاء التراث العربی.
٢٠ . مطهری، مرتضی.( ١٣٧٧ ). نظام حقوق زن در اسلام. چاپ بیست و ششم. تهران: صدرا.
٢١ . مکارم شیرازی، ناصر.( ١٣٩١ ). تفسیر نمونه. چاپ سی و چهارم. تهران: دارالکتاب الاسلامیه.
٢٢ . موسوی خویی، ابوالقاسم.( ١٣٩١ ). مبانی تکمله المنهاج. چاپ سوم. تهران: خرسندی.
٢٣ . نجفی، محمّدحسن.(بی تا). جواهر الکلام. تهران: دارالکتاب الاسلامیه.