Study of  Doubts of Qquranic Researches

Study of Doubts of Qquranic Researches

حیات و بالندگی جامعه اسلامی در گروه دفاع و تاب‌آوری در برابر دشمن

Document Type : Original Article

Author
Professor, Department of Quranic Studies, Hawza and University Research Center, Qom, Iran
10.22034/sdqr.2026.581925.1191
Abstract
یکی از آیات قرآن کریم که با چالشهای تفسیری جدی همراه است، آیه 243 بقره می باشد: «أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِینَ خَرَجُوا مِنْ دِیَارِهِمْ وَهُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ فَقَالَ لَهُمُ اللَّهُ مُوتُوا ثُمَّ أَحْیَاهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَشْکُرُونَ». بیشتر مفسران، این آیه شریفه را ناظر به قصه ای واقعی می دانند که گروهی از بنی اسرائیل به جهت ترس از وبا، از دیار خود فرار کرده و در میانه راه با اراده الهی همگی مردند، و پس از مدتی خداوند آنان را با دعای پیامبری دوباره زنده کرد. دیدگاه دیگر در تفسیر آیه شریفه از عبده مطرح شده که مفاد آیه شریفه را نه یک قصه واقعی، که قصه ای تمثیلی و بیانگر مرگ و حیات جامعه دانسته است. در مقاله حاضر، که به روش توصیف و تحلیل انجام گرفته، هر دو دیدگاه مشهور و عبده نقد شده و مفاد آیه یادشده ناظر به قضیه ای واقعی دانسته شده است. در نهایت این دیدگاه در تفسیر آیه شریفه انتخاب و ترجیح داده شده است که مفاد آیه شریفه بیانگر یک قاعده کلی برای مؤمنان است، که مرگ و حیات تنها به امر خدا و در دست خداست بنابر این ترس از مرگ نباید شخص را از ورود به میدان های سخت و مخاطره‌آمیز از جمله ایستادگی در برابر دشمن بازدارد، ویا به فرار از میدان جنگ وادارد، که تسلیم شدن در دشمن، به مثابه مرگ ذلیللانه برای جامعه دینی است،
Keywords
Subjects

Volume 7, Issue 12
September 2025
Pages 28-45

  • Receive Date 16 May 2026
  • Revise Date 30 May 2026
  • Accept Date 30 May 2026