دو فصلنامه علمی 
شبهه پژوهی مطالعات قرآنی

دو فصلنامه علمی شبهه پژوهی مطالعات قرآنی

نقد ادبی روش یوری روبین در زائده شمردن حرف باء در نخستین آیه علق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم و حدیث دانشگاه علامه طباطبایی
2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران
10.22034/sdqr.2025.481722.1162
چکیده
یوری روبین که از اسلام‌شناسان معروف است در مقاله خود با عنوان «نکاتی در تفسیر نخستین آیات سوره علق» ، فرمان « اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ » را به معنای برشمردن نعمت‌های پروردگار فهم می‌کند و در نهایت دیدگاه وی این می‌شود که هدف اصلی سوره علق، ترغیب پیامبر به ستایش قدرت مطلق پروردگار خویش است؛ روبین این فهم خود از آیه نخست سوره علق را بر چند مقدمه مبتنی ساخته است که مهم ترین و اساسی ترین مقدمه او، یک روش ابتکاری است که با اتکای به آن، حرف باء در آیه مذکور را زائده می‌شمارد؛
از آن‌جا که نظریه‌های عالمان غیر‌مسلمان درباره آیات قرآنی تأثیر به‌سزایی در معرفی قرآن به محافل و جوامع غیر اسلامی دارد، ضروری است که این نظریه‌ها با دقت بررسی گردد تا نقاط قوت آن کشف و نقاط ضعف آن نیز تذکر و بازتاب داده شود.
در این نگاشته که روش تحقیق در آن از نوع توصیفی-تحلیلی با رویکرد انتقادی است، ضمن گزارش روش روبین، ادله‌ای از قبیل تقطیع ساختار آیه، بی‌توجهی به ظرافت‌های معنایی ساختارهای مشابه و بی‌توجهی به عرف قرآنی حاکم بر استعمال واژه‌های هم‌خانواده بر نادرستی روش ابتکاری او، اقامه شده‌اند؛ که البته با توجه به ترتب مقدمات دیدگاه او بر یکدیگر، نادرستی آن نیز در پی خواهد بود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت 13 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 08 دی 1403
  • تاریخ پذیرش 20 بهمن 1403