دو فصلنامه علمی 
شبهه پژوهی مطالعات قرآنی

دو فصلنامه علمی شبهه پژوهی مطالعات قرآنی

حیات و بالندگی جامعه اسلامی در گرو دفاع و تاب‌آوری در برابر دشمن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو گروه قرآن پژوهی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران
10.22034/sdqr.2026.581925.1191
چکیده
یکی از آیات قرآن کریم که با چالشهای تفسیری جدی همراه است، آیه 243 بقره می باشد: «أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِینَ خَرَجُوا مِنْ دِیَارِهِمْ وَهُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ فَقَالَ لَهُمُ اللَّهُ مُوتُوا ثُمَّ أَحْیَاهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَشْکُرُونَ». بیشتر مفسران، این آیه شریفه را ناظر به قصه ای واقعی می دانند که گروهی از بنی اسرائیل به جهت ترس از وبا، از دیار خود فرار کرده و در میانه راه با اراده الهی همگی مردند، و پس از مدتی خداوند آنان را با دعای پیامبری دوباره زنده کرد. دیدگاه دیگر در تفسیر آیه شریفه از عبده مطرح شده که مفاد آیه شریفه را نه یک قصه واقعی، که قصه ای تمثیلی و بیانگر مرگ و حیات جامعه دانسته است. در مقاله حاضر، که به روش توصیف و تحلیل انجام گرفته، هر دو دیدگاه مشهور و عبده نقد شده و مفاد آیه یادشده ناظر به قضیه ای واقعی دانسته شده است. در نهایت این دیدگاه در تفسیر آیه شریفه انتخاب و ترجیح داده شده است که مفاد آیه شریفه بیانگر یک قاعده کلی برای مؤمنان است، که مرگ و حیات تنها به امر خدا و در دست خداست بنابر این ترس از مرگ نباید شخص را از ورود به میدان های سخت و مخاطره‌آمیز از جمله ایستادگی در برابر دشمن بازدارد، ویا به فرار از میدان جنگ وادارد، که تسلیم شدن در دشمن، به مثابه مرگ ذلیللانه برای جامعه دینی است،
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 06 تیر 1405

  • تاریخ دریافت 26 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 09 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 09 خرداد 1405